حجتالاسلام احمد یغمایی، مدیر مدرسه علمیه ولیعصر(عج) تبریز، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه از تبریز به بررسی ابعاد مختلف تحولات منطقه خاورمیانه پرداخت و تأکید کرد: تحولات اخیر نشان میدهد که معادلات میدانی و راهبردی در منطقه وارد مرحلهای تازه شده است؛ مرحلهای که در آن نقش و جایگاه برخی بازیگران منطقهای دستخوش تغییر شده و موازنههای پیشین در حال بازتعریف است.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از ناظران بینالمللی معتقدند ایران توانسته است در این شرایط جایگاه تأثیرگذاری در معادلات منطقهای پیدا کند، اظهار داشت: یکی از مهمترین مؤلفههایی که در تحلیلهای اخیر مورد توجه قرار گرفته، نقش تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتیترین گذرگاههای انرژی جهان است؛ مسیری که بخش قابل توجهی از نفت و گاز صادراتی جهان از طریق آن منتقل میشود و هرگونه تنش یا بیثباتی در آن میتواند پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی انرژی داشته باشد.
مدیر مدرسه علمیه ولیعصر(عج) تبریز ادامه داد: تنگه هرمز از دیرباز به عنوان شاهراه حیاتی انتقال انرژی شناخته شده و امنیت آن همواره مورد توجه قدرتهای منطقهای و بینالمللی بوده است. از این رو، هرگونه تغییر در وضعیت امنیتی این منطقه میتواند بر قیمت انرژی، اقتصاد جهانی و حتی سیاستهای کلان قدرتهای بزرگ تأثیرگذار باشد.
وی با اشاره به گزارشهای منتشر شده در برخی رسانههای بینالمللی گفت: واکنش بازارهای جهانی نشان میدهد که اقتصاد جهانی نسبت به هرگونه اختلال در مسیرهای انتقال انرژی بسیار حساس است. به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که ثبات در این منطقه نه تنها یک مسئله منطقهای، بلکه موضوعی مرتبط با امنیت اقتصادی جهان محسوب میشود.
حجتالاسلام یغمایی در ادامه با اشاره به تحولات سیاسی و امنیتی اخیر منطقه تصریح کرد: بررسی دادههای میدانی و گزارشهای برخی منابع خارجی نشان میدهد که ایران در مواجهه با شرایط پیچیده منطقهای تلاش کرده است با تکیه بر ظرفیتهای راهبردی خود، نوعی بازدارندگی مؤثر ایجاد کند؛ بازدارندگیای که هدف آن جلوگیری از گسترش تنشها و در عین حال حفظ منافع ملی است.
وی افزود: در مقابل، سیاستهای اعلامی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی در قبال ایران در بسیاری از موارد نتوانسته است به اهداف مورد نظر دست یابد. تلاش برای اعمال فشارهای گسترده سیاسی، اقتصادی و امنیتی نه تنها موجب تغییر در ساختار داخلی ایران نشده، بلکه در برخی موارد باعث افزایش حساسیتها و واکنشهای منطقهای نیز شده است.
مدیر مدرسه علمیه ولیعصر(عج) تبریز با اشاره به تجربه تاریخی حضور نظامی قدرتهای خارجی در خاورمیانه خاطرنشان کرد: تاریخ معاصر منطقه نشان میدهد که مداخلات نظامی خارجی غالباً با هزینههای سنگین سیاسی، اقتصادی و انسانی همراه بوده است. از افغانستان و عراق گرفته تا سایر بحرانهای منطقهای، نتایج این مداخلات نشان داده که راهکارهای نظامی به تنهایی نمیتواند ضامن ثبات پایدار در منطقه باشد.
وی افزود: همین تجربه تاریخی باعث شده است که بسیاری از تحلیلگران و اندیشکدههای بینالمللی بر ضرورت کاهش تنشها و حرکت به سمت راهکارهای دیپلماتیک تأکید کنند. از نگاه این تحلیلگران، ادامه درگیریهای نظامی میتواند نه تنها امنیت منطقه را تضعیف کند، بلکه زمینهساز بحرانهای گستردهتر در سطح جهانی شود.
حجتالاسلام یغمایی همچنین به برخی تحلیلها درباره راهبردهای ایران در مواجهه با فشارهای خارجی اشاره کرد و گفت: در سالهای اخیر، ایران تلاش کرده است با مدیریت شرایط و استفاده از ابزارهای مختلف سیاسی، اقتصادی و راهبردی، تهدیدهای موجود را به فرصت تبدیل کند. حفظ ثبات در مسیرهای انرژی، تداوم صادرات نفت و مدیریت فشارهای بینالمللی از جمله محورهایی است که در بسیاری از تحلیلهای رسانهای و کارشناسی مورد توجه قرار گرفته است.
وی در ادامه با اشاره به ابعاد حقوقی تحولات منطقه بیان کرد: از منظر حقوق بینالملل، هرگونه اقدام نظامی باید در چارچوب قواعد پذیرفته شده بینالمللی و منشور ملل متحد مورد ارزیابی قرار گیرد. در این چارچوب، اصل «دفاع مشروع» که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد به آن اشاره شده، یکی از مبانی حقوقی برای پاسخ کشورها به تهدیدات و تجاوزات محسوب میشود.
مدیر مدرسه علمیه ولیعصر(عج) تبریز در پایان تأکید کرد: تحولات اخیر نشان میدهد که خاورمیانه در مقطع حساسی از تاریخ معاصر خود قرار دارد و تصمیمها و اقدامات بازیگران اصلی میتواند تأثیرات بلندمدتی بر آینده امنیتی و اقتصادی منطقه و حتی جهان داشته باشد. از این رو بسیاری از ناظران معتقدند مدیریت هوشمندانه بحران، تقویت مسیرهای دیپلماتیک و پرهیز از تشدید درگیریها میتواند مهمترین راهکار برای جلوگیری از گسترش بیثباتی و حفظ امنیت منطقهای باشد.
نظر شما